LOADING

Type to search

جرمی به نام هزاره بودن

نسل کشی قومی مردم هزاره در افغانستان در طول تاریخ منجر به حملات خونین بسیاری شده است. بیشتر قربانیان این نسل کشی ها تعلق قومیتی خود را با جان های خود پرداخته اند. تبعیض هزاره ها همچنان ادامه دارد اما  فرم و رنگ جدیدی به خود گرفته است. رویا بهار می گوید: « هزاره بودن جرم نیست، اگرچه که زمانی در تاریخ ما بود.» 

من رویا بهار را اول اکتبر۲۰۱۹ ; در حیاط مدرسه اش  ملاقات کردم; مدرسه ی او واقع در منطقه ی ۱۳ دشت برچی در کابل است. بهار دانش اموز کلاس یازدهم است. او تبعیض علیه هزاره ها را به شکل واضحی در مکتب میبیند. به طور مثال سخت گیری معلم ها نسبت به دانش آموزان هزاره بیشتر از غیر هزاره ها  است.

 رویا بهار می گوید:« اگر هزاره باشی و معلمی غیر هزاره داشته باشی، متفاوت با دیگر شاگردان با تو رفتار می شود.»

در یک مرکز آموزشی در کابل ، هاجر رضایی ، دانشجوی رشته ی اقتصاد در دانشگاه کابل را ملاقات می کنم. به گفته ی او او زنان و دختران هزاره در محیط های عمومی بیشتر در معرض خشونت و تهدید قرار دارند.

“هاجر رضایی می گوید:« زنان هزاره جرات نمی کنند بیرون از خانه کار کنند و یا شب بیرون باشند در حالی که زنان از قومیت های دیگر می‌توانند.»”

به عقیده ی او این موضوع یک تبعیض واضح است که فقط شامل هزاره ها میشود تا جلوی پیشرفت و رشد شان را بگیرند.

تبعیض هزاره ها ریشه ای تاریخی دارد. نسل کشی مردم هزاره حدود ۱۲۰ سال پیش توسط شاه عبدالرحمان آغاز شد. او برای کنترل راحت تر کشور تصمیم بر کوچک کردن شهر های بزرگ گرفت . از جمله ی این مناطق می‌توان به هزاره جات اشاره کرد که به نوعی مستقل اداره می شد. از همین رو چندین اداره برای تغییر ساختار و ضعیف ساختن آنها ایجاد شد. یکی از راه های ضعیف سازی هزاره جات از طریق تبعیض های اقتصادی دولت وقت بود. به طور مثال اداره های پشتو محور با گرفتن مالیات تنها از قوم هزاره سعی بر ضعیف ساختن هزاره ها را داشتند. علاوه بر این هزینه های مالی این اداره ها با پول مالیاتی که هزاره ها پرداخت می کردند تامین می‌شد. در حالی که اقوام غیر هزاره با پرداخت نکردن این مالیات های سنگین سعی بر بالا بردن جایگاه اجتماعی خود داشتند. در جریان این اقدامات عبدالرحمن خان بسیاری از قوم هزاره کشته شدند و زنان و کودکان به عنوان برده گرفته شدند. مناطق هزاره بدون جاده ، مدرسه و مراقبت های بهداشتی توسعه نیافته باقی ماند. هزاره ها به عنوان شهروندان طبقه دوم جامعه زندگی می کردند و از حقوق و حمایت دولتی محروم بودند. سرکوب هم از طرف دولت و هم از طرف قوم های دیگر بالای مردم هزاره صورت می گرفت. علاوه بر این ، قوم هزاره غالباً با کارهایی که نیاز به تحصیل و یا تخصص نداشت کار می کردند. برای مثال به عنوان خدمتگزاران قوم های دیگر از جمله پشتون، تاجیک و دیگر قوم های غیر هزاره ی ثروتمند، که منجر به ایجاد تبعیض بین قوم هزاره و گروه های دیگر مردم می شد.

وقتی در دفتر کار مرتضی خیرخواه در کابل  با وی صحبت می کنم ، او پاکسازی قومی هزاره ها را به عبدالرحمن خان مرتبط می کند. وی خاطرنشان می کند که ۶۳٪ از قوم هزاره در آن زمان به قتل رسیده است.

“مرتضی خیرخواه می گوید: هزاره ها حتی زمانی برده بودند. حادثه ی کوه چهل دختران یک مثال واضح است. چهل دختر هزاره به خاطر اینکه به دست سربازان عبدالرحمان به عنوان برده اسیر نشوند از این کوه خودشان را پایین انداختند. به همین دلیل بعد از این حادثه نام این کوه را چهل دختران نامیدند”

امروز هزاره ها همچنان برای گرفتن حقوق خود تلاش میکنند. محمد هادی میرزایی یکی از معترضانی است که در تظاهرات جنبش روشنایی در دهمزنگ کابل ۲۳ جولای ۲۰۱۷ شرکت داشت. به گفته ی او علت آن تظاهرات تبعیض قومی مردم هزاره بود.

گذر مسیر خط برقی ابتدا از ولایت بامیان برنامه ریزی شده بود که سپس به سالنگ انتقال یافت. تظاهرات مصالحه آمیز با سه انتحاری متوقف شد و ۸۴ کشته و بیش از ۲۸۳ زخمی به جای گذاشت.

محمد هادی میرزایی میگوید: « بعد از سه حمله ی انتحاری نیروهای دولتی شروع به تیراندازی تظاهرکنندگان کرد. دیدن این صحنه مرا به وحشت انداخت. بیشتر تظاهرکنندگان با تیرهای بیرحمانه دولت کشته شدند و بیشتر از ۴۵۰ نفر زخمی شدند.

میرزایی در ادامه در مورد تبعیض های سیستماتیک و برنامه ریزی شده می‌گوید. جنرال هایی که نماینده ی مردم هزاره هستند هرکدام یکی یکی از صحنه حذف میشوند. تاکنون در طول پنج سال ۳۴ جنرال از طرف دولت کنار زده شده اند.

“میرزایی در ادامه می گوید:« به طور مثال جنرال جاغوری، مراد و وحدت. تبعیض قومی هزاره واضح دیده میشود در همه ی بخشهای جامعه. با این وجود دولت با برنامه های پشتون سازی خود از دموکراسی حرف میزند، چطور این جرات را به خودشان میدهند؟!»”

سهمیه بندی کنکور برای دانشجوهای هزاره یکی دیگر از مواردی است که تبعیض سیستماتیکی علیه هزاره ها را نشان می‌دهد. تبعیضی که دولت با تمام بی شرمی بدون هیچ استدلال منطقی برنامه ریزی میکند.

« هیچ جای دنیا چنین سهمیه بندی نا عاقلانه ای وجود ندارد. به جز در افغانستان و برای مردم قوم هزاره»

خاک افغانستان امروز از خون ریخته شده قربانیان بی گناه که به یک قومیت خاص و مذهب خاص تعلق دارند اشباع شده است.

“رویا بهار می گوید:«برخی، هزاره بودن را جرم میدانند. همه ی انسان ها آزاد به دنیا می آیند. این موضوع شامل حال ما نیز میشود، هزاره ها آزاد هستند.»”

لیستی از حملات علیه هزاره ها

 در 8 آگوست 1998 ارتش طالبان به شهر مزارشریف در شمال غربی افغانستان حمله کرد. در اولین ساعات حمله ی طالبان تعداد زیادی از غیرنظامیان قتل عام شدند.
نسل کشی قوم هزاره مرز ندارد و بیرون از افغانستان نیز جریان دارد. به طور مثال در شهر هزاره نشین کویته پاکستان حدود ۱۱۵ حمله به این بالای مردم هزاره رخ داده است و در حدود هزار نفر کشته شده و۲۸۰۰ نفر زخمی شده اند. یکی از این حملات در ۱۰ژانویه ۲۰۱۳ در کویته پاکستان رخ داد.
نسل کشی های افشار در سال ۱۹۹۳ ، بیش از ۷۰۰ نفر توسط نیروهای دولتی به ریاست مستقیم رئیس جمهور ربانی و فرمانده وی احمد شاه مسعود کشته شدند.

در 7 ژانویه سال  ۲۰۰۱، نیروهای طالبان در  ولسوالی یکاولنگ ولایت بامیان, اقدام به بازپس گیری این ولسوالی کردند و صدها نفر را از مردم هزاره از جمله کودکان و زنانی که در مسجد پناه برده بودند به شهادت رسیدند.   در جریان این حملات دو بودای بزرگ بامیان نیز به دست طالبان نابود شد. علت این حمله از بین بردن هویت و ریشه ی تاریخی قوم هزاره بود.

حمله به راهپیمایی روز عاشورا در تاریخ ۱۲ اکتبر ۲۰۱۶ در شهر بلخ. بمب های که در مسیر عبور عزاداران کار گذاشته بود ۱۴ نفر را به شهادت رساند و ۷۰ نفر را زخمی ساخت.

در آگوست سال ۲۰۱۶ در دره ی  میرزا اولنگ ، حدود ۵۲ کودک ، زن و مرد سر بریده شدند. این قربانیان هنگام حمله طالبان به این روستا سعی به فرار کردند اما توسط طالبان کشته شدند.

حمله به جنبش روشنایی  ۱۱ اردیبهشت ۲۰۱۷ در میدان دهمزنگ غرب کابل. جنبش روشنایی  یک تظاهرات مسالمت آمیز و صلح طلبانه علیه تبعیض قومی دولت بود. تظاهرکنندگان مخالف جابجایی مسیر خط برق از بامیان به ولایت سالنگ بود. تظاهرات با سه انتحاری متوقف شد و ۸۴ کشته و ۲۸۳ زخمی بر جای گذاشت.  اکثر کشته شدگان این جنایت معلمان ، دانش آموزان ، فعالان و سیاستمداران هزاره بودند.

نسل کشی قوم هزاره ریشه ای تاریخی دارد که همچنان امروز ادامه دارد. پرداختن به نسل کشی قوم هزاره دارای جنبه های گوناگونی است. این موضوع بسیار گسترده تر از آن  است که بتوان در یک گزارش همه ی زوایای آن را به تصویر کشید. لیست حملات و کسانی که شهید شده اند بسیار طولانی تر از موارد ذکر شده است.

به سویدنی بخوانید

مرضیه حیدری و باقر ابراهیمی

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *